Trong bối cảnh kinh doanh đầy biến động hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn trong việc thu hút và giữ chân nhân tài. Theo khảo sát của Vietnam Report năm 2023, có tới 68% nhân viên cho biết họ sẽ gắn bó lâu dài với công ty nếu được làm việc dưới sự dẫn dắt của một người lãnh đạo truyền cảm hứng. Điều này cho thấy tài lãnh đạo dựa trên sự truyền cảm hứng không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yếu tố then chốt quyết định sự thành bại của doanh nghiệp.
Tài lãnh đạo dựa trên sự truyền cảm hứng là gì?
Tài lãnh đạo dựa trên sự truyền cảm hứng là khả năng của người lãnh đạo trong việc tạo động lực, khơi dậy niềm đam mê và định hướng nhân viên hướng tới mục tiêu chung thông qua tầm nhìn, giá trị và hành động của mình. Đây không phải là phong cách quản lý mệnh lệnh truyền thống mà là nghệ thuật tác động đến cảm xúc và tư duy của con người.
Khác với các phong cách lãnh đạo khác, người lãnh đạo truyền cảm hứng không chỉ đơn thuần ra lệnh hay giám sát. Họ tạo ra một môi trường làm việc nơi mỗi cá nhân cảm thấy được trân trọng, có cơ hội phát triển và đóng góp ý nghĩa cho tổ chức. Phong cách lãnh đạo truyền cảm hứng này đặc biệt phù hợp với thế hệ nhân viên trẻ hiện nay, những người không chỉ làm việc vì lương mà còn tìm kiếm giá trị và ý nghĩa trong công việc.
Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam, nơi văn hóa tập thể và mối quan hệ cá nhân đóng vai trò quan trọng, tài lãnh đạo dựa trên sự truyền cảm hứng càng trở nên thiết yếu. Nó giúp xây dựng sự gắn kết mạnh mẽ giữa lãnh đạo và nhân viên, tạo nên một đội ngũ đoàn kết và hiệu quả. Khi nhân viên được truyền cảm hứng, họ sẽ tự nguyện nỗ lực hết mình, sáng tạo và đổi mới liên tục, từ đó nâng cao năng suất và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Tầm quan trọng của việc truyền cảm hứng trong lãnh đạo
Trong thời đại số hóa và cạnh tranh khốc liệt, việc truyền cảm hứng đã trở thành yếu tố cốt lõi trong nghệ thuật lãnh đạo hiện đại. Theo nghiên cứu của Gallup, các tổ chức có nhân viên được truyền cảm hứng cao có thể tăng lợi nhuận lên đến 23% so với những tổ chức khác. Điều này cho thấy tác động trực tiếp của lãnh đạo truyền cảm hứng đến kết quả kinh doanh.
Khi người lãnh đạo biết cách truyền cảm hứng, họ tạo ra một môi trường làm việc tích cực nơi nhân viên cảm thấy được tôn trọng và có động lực phấn đấu. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường lao động Việt Nam hiện nay, khi tỷ lệ nhảy việc ngày càng cao và chi phí tuyển dụng tăng đáng kể. Một người lãnh đạo truyền cảm hứng giúp giảm thiểu tỷ lệ nghỉ việc, tiết kiệm chi phí đào tạo và duy trì sự ổn định cho tổ chức.
Hơn nữa, trong kỷ nguyên chuyển đổi số, khi công nghệ thay đổi nhanh chóng và yêu cầu nhân viên phải liên tục học hỏi, thích nghi, vai trò của người lãnh đạo truyền cảm hứng càng trở nên quan trọng. Họ không chỉ giúp nhân viên vượt qua nỗi sợ thay đổi mà còn khuyến khích tinh thần học hỏi, đổi mới sáng tạo. Kỹ năng lãnh đạo này tạo ra một văn hóa doanh nghiệp năng động, sẵn sàng đón nhận thách thức và cơ hội mới.
Các đặc điểm của người lãnh đạo truyền cảm hứng
Tầm nhìn rõ ràng và khả năng truyền đạt
Người lãnh đạo truyền cảm hứng luôn có một tầm nhìn rõ ràng về tương lai của tổ chức và biết cách truyền đạt tầm nhìn đó một cách sinh động, dễ hiểu. Họ không chỉ vẽ ra bức tranh tương lai mà còn giúp mỗi nhân viên nhìn thấy vai trò của mình trong bức tranh đó. Khả năng kể chuyện và sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả là công cụ quan trọng giúp họ kết nối cảm xúc với nhân viên.
Ví dụ điển hình tại Việt Nam là ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch Thế Giới Di Động. Ông đã xây dựng tầm nhìn rõ ràng về việc “đưa công nghệ đến gần hơn với người Việt” và truyền đạt điều này đến từng nhân viên. Kết quả là Thế Giới Di Động đã phát triển từ một cửa hàng nhỏ thành chuỗi bán lẻ công nghệ lớn nhất Việt Nam với hơn 5.000 cửa hàng và 65.000 nhân viên năm 2023.
Sự chân thành và đồng cảm
Một trong những đặc điểm quan trọng nhất của người lãnh đạo truyền cảm hứng là sự chân thành. Họ không đeo mặt nạ hay giả vờ, mà thể hiện con người thật của mình với cả điểm mạnh và điểm yếu. Sự chân thành này tạo ra niềm tin và sự kết nối sâu sắc với nhân viên. Đồng thời, họ có khả năng đồng cảm cao, hiểu được cảm xúc và nhu cầu của nhân viên.
Trong văn hóa Việt Nam, nơi mối quan hệ cá nhân được đánh giá cao, sự chân thành và đồng cảm càng trở nên quan trọng. Người lãnh đạo biết lắng nghe, quan tâm đến cuộc sống cá nhân của nhân viên và sẵn sàng hỗ trợ khi cần thiết sẽ nhận được sự trung thành và cống hiến cao từ đội ngũ.
Khả năng tạo động lực nội tại
Người lãnh đạo truyền cảm hứng không chỉ dựa vào phần thưởng vật chất để tạo động lực. Họ biết cách khơi dậy động lực nội tại của nhân viên bằng cách giúp họ nhận ra ý nghĩa công việc, tạo cơ hội phát triển và thử thách bản thân. Họ tin tưởng vào khả năng của nhân viên và trao quyền cho họ đưa ra quyết định, từ đó tạo ra cảm giác làm chủ và trách nhiệm.
Phong cách lãnh đạo truyền cảm hứng này đặc biệt hiệu quả với thế hệ Millennials và Gen Z, những người coi trọng sự phát triển cá nhân và muốn đóng góp ý nghĩa cho xã hội. Bằng cách kết nối công việc với mục đích cao cả hơn, người lãnh đạo giúp nhân viên tìm thấy niềm đam mê và động lực bền vững trong công việc.
Cách xây dựng phong cách lãnh đạo truyền cảm hứng
Phát triển kỹ năng giao tiếp hiệu quả
Giao tiếp là công cụ quan trọng nhất để truyền cảm hứng. Người lãnh đạo cần phát triển khả năng lắng nghe chủ động, đặt câu hỏi mở và phản hồi xây dựng. Họ cần học cách sử dụng ngôn ngữ tích cực, truyền tải thông điệp rõ ràng và tạo ra các cuộc đối thoại có ý nghĩa với nhân viên.
Trong bối cảnh Việt Nam, việc giao tiếp cần chú ý đến yếu tố văn hóa và cấp bậc. Người lãnh đạo cần tạo ra không gian an toàn để nhân viên có thể chia sẻ ý kiến một cách thoải mái. Điều này có thể thực hiện thông qua các buổi họp không chính thức, hoạt động team building hay các kênh giao tiếp nội bộ hiện đại.
Kỹ năng kể chuyện cũng là một phần quan trọng trong giao tiếp truyền cảm hứng. Thay vì chỉ đưa ra con số và chỉ tiêu, người lãnh đạo nên kể những câu chuyện về thành công, thất bại và bài học rút ra. Những câu chuyện này giúp nhân viên dễ dàng tiếp nhận và ghi nhớ thông điệp hơn.
Xây dựng văn hóa tin tưởng và trao quyền
Để trở thành người lãnh đạo truyền cảm hứng, việc xây dựng văn hóa tin tưởng là không thể thiếu. Điều này bắt đầu từ việc người lãnh đạo phải tin tưởng nhân viên trước, trao quyền và cho phép họ mắc lỗi trong quá trình học hỏi. Khi nhân viên cảm thấy được tin tưởng, họ sẽ tự tin hơn trong công việc và sẵn sàng đảm nhận trách nhiệm lớn hơn.
Trao quyền không có nghĩa là bỏ mặc. Người lãnh đạo cần thiết lập khuôn khổ rõ ràng, cung cấp nguồn lực cần thiết và hỗ trợ khi nhân viên gặp khó khăn. Họ cần tạo ra môi trường nơi thất bại được xem là cơ hội học hỏi chứ không phải lý do để trừng phạt. Điều này khuyến khích tinh thần đổi mới sáng tạo và chấp nhận rủi ro có tính toán.
Ứng dụng thực tiễn tại doanh nghiệp Việt Nam
Việc áp dụng tài lãnh đạo dựa trên sự truyền cảm hứng tại các doanh nghiệp Việt Nam cần được điều chỉnh phù hợp với đặc thù văn hóa và môi trường kinh doanh địa phương. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam thành công đã chứng minh hiệu quả của phong cách lãnh đạo này.
Một ví dụ điển hình khác là FPT Corporation, nơi văn hóa doanh nghiệp được xây dựng dựa trên sự truyền cảm hứng và đổi mới. Lãnh đạo FPT thường xuyên chia sẻ tầm nhìn về công nghệ và tương lai, tạo môi trường làm việc sáng tạo và khuyến khích nhân viên theo đuổi đam mê. Kết quả là FPT đã trở thành một trong những tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam với doanh thu hàng tỷ USD.
Để áp dụng thành công, các doanh nghiệp Việt Nam cần chú ý cân bằng giữa truyền thống và hiện đại. Trong khi áp dụng các phương pháp lãnh đạo hiện đại, vẫn cần tôn trọng các giá trị văn hóa truyền thống như sự kính trọng, tình nghĩa và tinh thần tập thể. Người lãnh đạo cần linh hoạt trong cách tiếp cận, biết khi nào cần nghiêm túc và khi nào có thể thoải mái, gần gũi với nhân viên.
Việc đầu tư vào phát triển kỹ năng lãnh đạo cho đội ngũ quản lý cũng là yếu tố then chốt. Các chương trình đào tạo về nghệ thuật lãnh đạo, kỹ năng mềm và quản lý nhân sự hiện đại sẽ giúp các nhà quản lý Việt Nam nâng cao khả năng truyền cảm hứng và dẫn dắt đội ngũ hiệu quả hơn.
Tài lãnh đạo dựa trên sự truyền cảm hứng không phải là một kỹ năng bẩm sinh mà có thể học hỏi và phát triển. Trong bối cảnh kinh doanh ngày càng phức tạp, việc trở thành người lãnh đạo truyền cảm hứng là yếu tố then chốt để xây dựng doanh nghiệp bền vững và thành công. Bằng cách phát triển tầm nhìn rõ ràng, xây dựng mối quan hệ chân thành và tạo môi trường làm việc tích cực, các nhà lãnh đạo Việt Nam có thể khai phá tiềm năng tối đa của đội ngũ và đưa doanh nghiệp vươn xa hơn.
Nếu bạn muốn nâng cao kỹ năng lãnh đạo và quản trị doanh nghiệp, hãy tham gia Khóa học Global MiniMBA FPT hoặc Khóa học SMM 4.0 FPT Quản trị thực thi dành cho CEO để được trang bị kiến thức và kỹ năng toàn diện về nghệ thuật lãnh đạo hiện đại.
Hãy liên hệ sớm với FPT theo số hotline 0904.922.211 (Hà Nội) – 0904.959.393 (HCM) để nhận được tư vấn nghệ thuật lãnh đạo và các khóa học chất lượng cao tại FPT nhé!
